Слова ў дарожку
Маскалік – кароткі рыфмаваны дасціпны верш, які ёсць пародыяй на фрагмент «Паланэза Касцюшкі» Райнальда Сухадольскага (1831 г.):

Kto powiedział, że Moskale
Są to bracia dla Lechitów,
Temu pierwszy w łeb wypalę
Przed kościołem Karmelitów.

( працяг слова ў дарожку )

Беларускія маскалікі

1.
Хто сказаў, што беларусы
спажываюць мала сала,
той заробіць колькі гузаў
ля сабору Пётры й Паўла.

( яшчэ дзевяць маскалікаў )

Працытую два ўрыўкі:

1.
скачок, висок
лопаты и виски
прыгни выше
прыгни ниже
помахаешь ручкой

2.
арбуз, арбуз, арбуз
арбуз лежит
блестящая сосулька
над арбузом висит
тут, тут, тут

І спытаю: з якім мастацкім кірункам і якім перыядам вы б звязалі гэтыя радкі?

Падрабязнасці ў блогу Славы Ахроменкі (з фрагментамі твору) і на сайце «Будзьма».

Мушу са шкадаваннем канстатаваць, што на гэтым этапе майго жыцця няма ніводнага беларускага паэта, чыя творчасць рэзаніравала б з маёй душой. Калі і ёсць выняткі, дык гэта паасобныя прыклады песеннае паэзіі.

Паглядзеў сёньня чэскі фільм "Výchova dívek v Čechách", які быў зьняты паводле аднайменнага раману Міхала Вівэга. Глядзеў у арыгінале, хаця чэскай мовы зусім ня ведаю. Спадзяваўся збольшага зразумець, бо пару разоў чытаў раман у перакладзе Сяргей Сматрычэнкі (smatrycenka) на беларускую. Так, многае ўспаміналася. Але ж сцэнар і раман усё-ткі адрозьніваюцца. Таму падглядаць у старонкі зь беларускім перакладам было бессэнсоўна. Цікава, што значная частка эпізодаў, зьвязаных са школай у фільме адсутнічае, хаця ў рамане яны выглядаюць вельмі яскрава і камічна. Акторы спадабаліся ня вельмі. У тым сэнсе, што чытаючы раман, я ўяўляў галоўных герояў зусім іншымі. Ці не адзінае выключэньне – Крысьціна Навакава (Kristýna Nováková), якая іграла малодшаю сястру галоўнай гераіні. А ўвогуле мне здаецца, што добра было б зрабіць ня толькі беларускі дубляж гэтага фільма, а і зьняць уласна беларускі рымэйк з усёй нашай настаўніцка-літаратурнай спэцыфікай. Аднак гэта ня больш, чым летуценьні.

Інтэр'ер кнігарні Vagabond у Стакгольме (Швэцыя).

Цікава, ці хопіць месца, калі на гэтыя паліцы выставіць па адным найменьні кніг беларускай мастацкай літаратуры, якія выйшлі ў прыватных выдавецтвах за апошнія гадоў пяць ?

Фота: Smånsk Design Studio

Учора падчас абмену думкамі з canobe пра творчасьць украінскага пісьменьніка Любка Дэрэша я заўважыў, што некаторыя нашы літаратуразнаўцы, крытыкі і перакладчыкі шкадуюць з нагоды адсутнасьці беларускага Дэрэша. На гэта фрэнд без шкадобы прапанаваў забіраць сабе Дэрэша, а ў выпадку супраціву з боку таго параіў: "Проведите спецоперацию и забирайте насильно". Мне так і ўявілася гэтая беларуская літаратурная група спэцыяльнага прызначэньня, якая адправіцца выканаць місію вызваленьня маладога генія з памаранчавага пекла. Дабраахвотнікі ё? ;)

Фота: Airchinapilot

Стыў Айлет
Крышадзюб
Тэры Тантамаўнт жыў, быццам кацянё, якое караскалася па лесьвіцы. Ён і блізка не ўяўляў, як трэба слушна казаць у той ці іншай сытуацыі. Дый наагул яго разуменьне слушнага і няслушнага выглядала вельмі адмыслова.

– Я набрала вагу?
– Так, дзякуй богу.

На званым абедзе, калі ён узяў двух амараў, зьвёў іх разам і стаў імітаваць іх гутарку – нават тут ён ня здолеў выбзьдзець адпаведнага словаабмену. Людзей перасмыкала ад зьбянтэжанасьці. Іншым разам ён заўважаў, што яго спрабавалі абараніць, але пераважна яму бачыліся расчараванасьць, пагарда, гнеў і нават грэблівасьць.

( працяг апавяданьня )

У сьвеце столькі шмат кніг на аматара, што пачынаеш сумнявацца, ці знойдзецца насамрэч столькі аматараў.

У юнацтве імкнуўся атаясаміць каханую дзяўчыну з вобразам пэўнай літаратурнай гераіні. Цяпер, калі і зьяўляецца тая, якую язык паварочваецца назваць каханай, найхутчэй робіш яе прататыпам гераіні сваіх патэнцыйна верагодных твораў.

Адзін знаёмы гомельскі хлапец зьбіраецца паступаць у ВНУ, дзе на ўступным выпрабаваньні патрэбна прачытаць напамяць паэтычныя і празаічныя творы ці ўрыўкі зь іх. Абітурыент збольшага вызначыўся з тэкстамі, акрамя фрагмэнта зь беларускага празаічнага твора. Яму хацелася б, каб зьмест гэтага твора меў містычны характар. Я яму параіў у якасьці магчымага варыянту "Ладзьдзю роспачы" Уладзіміра Караткевіча і эпізоды, дзе галоўны герой размаўляе са Сьмерцю і гуляе зь ёй у шахматы. Але гэта мая думка і мая прапанова. Можа быць, шаноўныя фрэнды, вы параіце яшчэ нешта? Калі ласка.

Голая праўда мужыцкая


Ну, вось і выйшаў “Канец словаў” – каляндар з выявамі сучасных беларускіх літаратараў ( ... )

Кажуць, што ў англамоўным сьвеце набіраюць папулярнасьць інтэрпрэтацыі клясычнай літаратуры для мікроблогу Twitter, дзе памер паведамленьня абмяжоўваецца 140 знакамі. Сьцьвярджаецца, што на Twitter ушчыльнілі нават 1000-старонкавага «Уліса» Джойса. Вось і я, натхніўшыся магчымасьцямі мікраблогінгу, вырашыў ушчыльніць колькі твораў літаратуры Беларусі розных эпохаў.

( Чытаць больш )

Ёсьць што дадаць?

Іван Пташнікаў пра патрэбу меры ў сучаснай літаратуры: "Нам не пашкодзіла б цэнзура нораваў". Не зусім зразумела пра што гаворка. Калі пра спэцыяльную структуру, якая б адсочвала літаратурны працэс і ставіла творам сваё катэгарычнае таўро, дык нічога добрага для літаратуры ад гэтага не дачакаемся. Прыклад украінскай камісіі па справах маралі сьведчыць, што добрымі намерамі забрукаваная дарога ў апраметную. Дык то ж Украіна. Варта падобнай камісіі зьявіцца ў нас, і ў апраметную праляжа не брукаванка, а хуткасная магістраль.

Валера Руселік зрабіў паўнавартасны адказ на эпатажны допіс непрызнанага заходнерускага генія Ціма Скарэнкі:

Крэолы — бы дзеці малыя. Калі баяцца чагосьці вялікага й мацнейшага за іх, яны заплюшчваюць вочы й хуценька-хуценька мармычуць сабе пад нос: «Цябе няма, ты не існуеш — і я цябе не баюся! Беларусаў няма! Беларускай Незалежнасьці няма! Беларускай мовы няма! Беларускай літаратуры няма!.. Не баюся, не баюся, не баюся...». І ўсё адно баяцца. Гэта ж і сапраўды страшна, калі баісься тых, каго не існуе! Прывіды, дэманы, чэрці, беларускія пісьменьнікі — жах!

Мяккавата ў параўнаньні з маім уласным крэатывам на тую ж тэму, але збольшага дасьціпна і трапна. Дзякуй за працяг сьвятарнае вайны за беларускую літаратуру.

Расейскамяўная літаратура Беларусі – гэта пачварна. Пішу цалкам сур’ёзна, без баламуцтва і кроплі хлусьвы. Я проста зь неймавернай цяжкасьцю спрабую прыгадаць, ці даводзілася мне вывучаць у школе творы падобнага кшталту літаратуры. Здаецца і сачкаваў заняткаў вельмі мала. Але ж не магу прыпомніць, каб мае настаўніцы беларускай ці расейскай літаратуры расказвалі нам пра пісьменьнікаў Беларусі, якія пішуць свае творы на расейскай мове. Вы можаце сказаць, што асобная літаратурная школа існавала яшчэ тады. Выбачайце, калі ласка, але я не хачу называць літаратурнай школай уменьне сядзець адной сракай адразу на двух зэдліках. Расейскамяўныя пісьменьнікі Беларусі – пісьменьнікі ні беларускія, ні расейскія. Вось гэта трэба зразумець. У пасьляшкольныя гады мне патрапляліся ў рукі кнігі такіх неакрэсьленых аўтараў. Мяне хапала толькі на тое, каб прагартаць пару-тройку старонак і смачна пазяхнуць у зьдзіўленьні, што нейкія гаротныя дзівакі без памяці тыражуюць макулятуру. Я хацеў бы зараз назваць іх прозьвішчы, але, на жаль, ніводнае не замацавалася ў галаве. Яно і нядзіўна. Навошта запамінаць стваральнікаў літаратурнае недарэчнасьці?!

( Далей )