?

Log in

Вяртаньне на крукі свая...
блог аднаго скамароха
Свежае 
u96
Сяргей Балахонаў. Другое прышэсце квантавых катоў (2014)

Трэк-ліст
1. Заклён (1:22)
2. Стронцый быў у дажджы (57jackbraves inst.) (2:25)
3. Безнадзейнасць.by (1:21)
4. Вочы чорныя (4:07)
5. Здрада. Betrayal. Предательство (3:03)
6. Сраная гестапаўшчына (1:35)
7. Другое прышэсце квантавых катоў (1:59)
8. Сafé «Мёртвы куст» (1:12)
9. Marsh. Key. Witch (Vengeance const.) (3:08)
10. Мой чай і вашае каханне (4:05)
11. Расчараванне (Melody of Oshawa inst.) (2:32)
12. На ледзяной гітары (2:33)
13. Маё каханне – Сталінград (Old`N1ck prod.) (2:38)
14. Я прайграў інфармацыйную вайну (3:13)
15. Душы маёй старожы (bonus) (4:07)

Агульная працягласць – 39:26



Сцягнуць альбом з archive.org

Пра альбом
Ты цудоўна ведаеш, што даўнія мудрацы раілі не карміць дэмана ўнутры сябе. Ты выдатна помніш, што яны рэкамендавалі проста сядзець насупраць дома здрадніка ці ворага і максімальна адстаронена чакаць фіналу – твайго ліхадзея вынесуць уперад нагамі, а сам ты застанешся белым і пухнатым. Ты ўсё гэта ведаеш і помніш. Аднак робіш роўна наадварот. Штодня ты гадуеш свайго дэмана. Гэтым дэманам стаў твой унутраны кот. Замкнёны ў каморы тваёй душы, ён і жывы, і мёртвы адначасова, што не замінае яму пастаянна спрабаваць вырвацца вонкі.

Ты жывеш у палоне гэтых спробаў. Не бывае і дня, каб ты не думаў пра тых, хто скраў і хто здрадзіў. Не бывае ніводнае ночы без сноў – абсурдных, поўных трывогі і кінематаграфічнае атмасфернасці. Існаванне ў падобных рамках выклікае розную рэакцыю ў розных людзей. Нехта співаецца. Нехта бярэцца за нож. Ты ж працягваеш збіраць шкельцы, творачы новы, замешаны на горычы і з’едлівасці, альбом. Табе дапамагаюць вакольныя гукі – шум твайго горада і свету, рэха кінатэатраў, гул пякельнага прадоння тваёй свядомасці і выпадковыя мелодыі, народжаная кацінымі кіпцюрамі, што дацягнуліся да сіх-тых музычных рэдактараў. Табе дапамагаюць гатовыя словы – словы Ўладзіміра Караткевіча, Максіма Багдановіча, Тодара Кляшторнага… Табе трапляюць гатовыя мелодыі, якія нібыта ад самага пачатку былі створаныя менавіта пад цябе і твой нязменны ўжо колькі гадоў стан.

Што ж атрымліваецца ў выніку? А атрымліваецца тое, што пісар земскі суседзіць з Карабасам-Барабасам і Самсонам Самасуем. Што закон Архімеда можа гучаць, як адпявальная малітва, а набор цытат-прыкладаў з артыкула да гістарычнага слоўніка беларускай мовы – як мантра. Што робаты галасавога генератара здольныя і лаяцца карчомнымі словамі, і цытаваць Хемінгуэя ў арыгінале. Што гопнік нават у інфернальным café застаецца гопнікам, а вулічныя баі ў Сталінградзе твайго кахання працягваюцца дзесяцігоддзямі…

Асобныя заўвагі па трэкахCollapse )

Афіцыйны паблік маіх музычных эксперыментаў: vk.com/vajna

Папярэдні альбом: Сяргей Балахонаў. Спірт і жоўць распятага Тэзэя (2013)
u96


Улетку 356 г. да н.э. жыхар грэцкага горада Эфеса спаліў тамтэйшы храм багіні Артэміды. Адзін з цудаў антычнага свету быў пушчаны з дымам толькі з той прычыны, што падпальшчык жадаў, каб “імя яго вядомым у свеце цэлым сталася”. Асудзіўшы свайго земляка на смерць, эфесцы паспрабавалі асудзіць яго і на забыццё. Відаць, гэтая зацятасць зацікавіла іх сучасніка гісторыка Феапомпа, які “з вялікага свайго красамоўства і розуму” згадаў імя эфескага славалюбцы ў сваіх творах, а іншыя антычныя аўтары падхапілі. Прынамсі, так сцвярджаў рымскі пісьменнік пачатку нашай эры Валерый Максім, чыё кароткае паведамленне пра пажар у Эфесе, тым не менш, лічыцца сёння найбольш змястоўнай крыніцай па тэме. Імя падпальшчыка – Герастрат – не толькі не згінула ў невараці, але яшчэ і расквітнела, хоць і дужа сумнеўным кветам, у крылатых выразах – цвіках вечнай ганебнай славы.

Мала хто ведае, але ў гісторыі Гомеля таксама быў уласны Герастрат, які, аднак, вельмі адрозніваўся ад свайго старажытнагрэцкага “калегі”. Па-першае, гэта была жанчына. Па-другое, пажар яна ўчыніла зусім не ў пагоні за вечнай славай. Па-трэцяе, гомельскі староста не вырак яе на забыццё, згадаўшы ў прысвечанай пажару заяве, праўда, без указання імя.  Па-чацвёртае, ні крылатых, ні бяскрылых выразаў пра яе за амаль што дзвесце восемдзесят гадоў так і не з’явілася. Пра каго ж гаворка?

Сярод актавых матэрыялаў Гарадзенскага гродскага суда, апублікаваных яшчэ ў другой палове ХІХ ст., знаходзім заяву ад імя князя Міхала Фрэдэрыка Чартарыйскага, у якой расказваецца пра здарэнне 2 верасня 1737 г. у Гомелі. Дакумент – дзіця сваёй эпохі – складзены на польскай мове з прыкметным дамешкам лацінскіх выразаў. Пра акалічнасці ўзнікнення пажару ён паведамляе так: “… званая Сямёнавай жанчына, якая жыве на вуліцы Троіцкай, сушачы грыбы аб адзінаццатай гадзіне ночы, з няўважлівасці, уласцівай белагаловым, дом свой запаліла”.

Read more...Collapse )
u96
Щекитала ластушка на заре

У артыкуле абгрунтоўваецца неабходнасць насычэння культурна-гістарычнай прасторы Гомеля праз стварэнне новых славутасцяў (достопримечательностей) на аснове выкарыстання сюжэтаў і вобразаў народных песень, сабраных у Гомелі і зафіксаваных у першым выпуску "Белорусского сборника" (1885 г.) Еўдакіма Раманава. Артыкул абагульняе вынікі навучальна-даследчай працы маіх вучняў, якой я кіраваў у мінулым годзе.

(Чытаць артыкул)
u96
Культурна-гістарычная прастора Гомеля і памяць горада (пастаноўка праблемы)

Гэты артыкул напісаны адмыслова для Міжнароднай навуковай канферэнцыі “Беларусь і суседзі: шляхі фарміравання дзяржаўнасці, міжнацыянальныя і міждзяржаўныя адносіны” (Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Францыска Скарыны, 21–22 красавіка 2016 г.).

Анатацыя: У артыкуле разглядаецца асаблівы від сацыяльнай памяці, выражаны паняццем памяць горада як асновасяжнай з’явы культурна-гістарычнай прасторы. На матэрыялах пераважна XVI – пачатку XXI ст. акрэслены шэраг вузлавых пытанняў фарміравання, развіцця і функцыянавання ў Гомелі памяці горада як сацыяльнага інстытута і інфармацыйнай сістэмы. Пастаўлена праблема аб прычынах функцыянальнага збою, у выніку якога інстытуалізаваныя формы памяці горада выяўляюцца няздольнымі да рэтрансляцыі назапашанага і даследаванага гомельскага наратыва на шырокае кола гараджан.

(Чытаць цалкам)
u96
Сяргей Балахонаў. Зоры і вулкі цвілых коміксаў экзістэнцыі (2016)



Вершаў для гэтага альбома мне пісаць не давялося. Два з іх былі напісаныя мной з розных нагод раней і не меркаваліся да ўключэння ў хоць якія альбомы. Яшчэ адзін (“А было тое ў Гомелі”) трапіў сюды ў якасці своеасаблівага бонусу, а трэк з ім з’яўляецца альтэрнатыўным аднайменнаму трэку, што быў запісаны год таму.

Астатнія ж пяць вершаў напісалі беларускія паэты ХХ ст. — Уладзімір Дубоўка, Максім Багдановіч, Міхась Кавыль, Тодар Кляшторны, Міхась Стральцоў. Напісалі ў розных гістарычных і асабістых абставінах, у розным узросце і нават у розных дзяржавах. Але ў кожным з гэтых вершаў ёсць тое, што не адпускала паэтаў у канкрэтны момант іх жыцця — боль адчування мімалётнасці ўсяго існага: дзесь непрыхаваны, дзесь злёгку прыкрыты натужным задаваннем.

Гэтым альбомам я ніяк не прэтэндую ўплішчыцца ў шэрагі выдатных папярэднікаў, а толькі ў чарговы раз маніфестую права не толькі на адчуванне, але і на выражэнне памянёнага болю даступнымі паэтам сродкамі.

Альбом, як і ранейшыя, рэалізаваны ў хатніх умовах, блізкі да стылістыкі lo-fi. Інструменталы для трэкаў 1, 2, 5, 8 узяты з пабліка vk.com/freeteam. Інструменталы для трэкаў 3, 4, 6, 7 узяты з сайта jamendo.com. Паводле ўмоў аўтараў інструменталаў гэтая публікацыя здзяйсняецца з ліцэнзіяй Creative Commons: cc_standard

Рэліз носіць некамерцыйны характар.

23.06.2016 г.
u96
Інфанта і аднарог

Мой раман "Інфанта і аднарог" можна набыць у зручным для вас электронным фармаце (EPUB, MOBI, PDF, TXT, DOC, FB2) на сайце kniharnia.by усяго за смешныя грошы (пара брашур каляндарна-тэматычнага планавання настаўнікам даражэй абыходзіцца).

Меркаванне чытача: "Мне давно не приходилось читать что-то соизмеримое по объемам с «Інфанта і аднарог» Сяргея Балахонава на беларускай мове. Книга цепляет с первой страницы и не отпускает до финальной сцены. [...] Роман современный, про то, что прошли все – выпускной год в школе. Перемещение во времени – вообще зачетная фишка автора. Особенно впечатлили разборки главного героя в Сталинграде. [...] «Інфанта і аднарог» - не то, произведение, которое возьмет Гедройца. Не тот формат. И в школьную программу не войдет. Не тот формат. «Інфанта і аднарог» - книга, которая изменит Ваше отношение к белорусской литературе".
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 49

Пачалася моцная залева. Ад яе не было ніякага ратунку. У лічаныя секунды і я, і Стахіевіч вымаклі да самай апошняй ніткі. А дождж нават не збіраўся сканчацца.

– Вось было б добра, каб залева доўжылася да самага канца вайны, – пратрызніў юнак.
– Вайна так хутка не скончыцца, – запярэчыў я. – Неўзабаве позняя восень, а значыць – пачатак зімовай халадэчы. Як ты сабе ўяўляеш: снег, лёд, мароз пад мінус сорак і бясконцыя водныя плыні з продухаў нябесных?
– Вельмі лёгка ўяўляю, – спакойна адказаў мой спадарожнік.
– Зрэшты, і мне гэта лёгка ўявіць, – пачухаў патыліцу я. – Пасля ўсяго перажытага грэх дзівіцца нейкім прыродным анамаліям. А ўвогуле будзе да чорцікаў крыўдна, калі ўратаваўшыся ад куляў, мы падхопім прастуду.
– Не падхопім. Тут ёсць адзін схоў, дзе можна да часу стаіцца, каб абагрэцца і паесці.

Грыша падаўся да руінаў жылога будынка, дзе яшчэ віднеліся аплаўленыя часткі каркасаў жалезных ложкаў. «Стой! Хто ідзе?!» – выкрыкнуў нябачны вартавы. Хлапец у адказ прамовіў словы старажытнага кітайскага мудраца: «Цемра рэчаў выходзіць з драбнюткага насення і ў яго вяртаецца», і нас прапусцілі ў сутарэнні, якія служылі і казармай, і шпіталем, і клубам. Маладая санітарка вельмі падобная на Касю Вядзёркіну паспяшалася раскрытыкваць мой спосаб перавязкі раны і зазбіралася пацягнуць параненага кудысь далей. Аднак Стахіевіч не зусім далікатна адпрэчыў яе заклапочанасць, абвяшчаючы, што тымі бінтамі, якімі яго перавязаў я, можна было спакайняк звязаць між сабою захад, усход і поўдзень. Мне цяжка было зразумець гэты пасаж, дый я надта і не намагаўся, выглядваючы месцейка, дзе лепш прытуліцца. Грыша махнуў рукой і павёў мяне ўглыбкі, як выяўлялася, вельмі разгалінаваных падземных камунікацый. Па дарозе мы сустракалі ляжанкі з параненымі, што чаргаваліся з пасядзелкамі салдат, якім пашчасціла ацалець у вулічных баях. І чым цяжэйшым быў стан параненых, тым цішэй гаманілі ацалелыя.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 48

Сэрца маё моцна забілася. Не ад страху, а ад навізны, якую прагна ўспрымалі мае вочы. Ад навізны, якую я прагна ўдыхаў разам з паветрам. Стаяць і любавацца краявідамі ні мне, ні каму іншаму з чырвонаармейцаў не дазволілі малодшыя камандзіры і афіцэры, што сустракалі эшалон. Па спадзістым спуску нас пагналі да Волгі. Я ўжо заўважыў, што там было нешта накшталт прыстані, у якой стаялі баржы – убогія копіі карабля, на якім па нябесным зводзе плаваў Ра. Трушком мы дабраліся туды, і нас адразу скіравалі ў адну з памянёных вадаплаўных пасудзін.

Наша баржа павольна плыла ў кірунку Сталінграда. На ёй нас было, можа, сотня, а, можа, і болей. Мне заўсёды было цяжка вызначыць колькасць людзей на вока. Настрой у бальшыні салдат быў катастрафічна панурым. Нехта ўтрапёна маўчаў. Нехта цішком маліўся. Нехта нервова паўтараў словы пра хуткую смерць. І толькі некалькі чалавек улучна са мною захоплена сузіралі раку, нібыта з палубы параплава для водных прагулак. Міжволі з маіх вуснаў сарваліся радкі з паэмы сярэднявечнага нямецкага падарожніка:

На чоўне немаленькім плылі мы праз раку
Ліпеў спадзевам ценькім мой подум на круку
Той велічы, якою блішчэла ў Ра вада,
Нас клікала да бою дэльфінаў чарада.


Над намі пачуўся гуд авіяцыйных рухавікоў. Чырвонаармейцы адначасова паўздымалі галовы, быццам спадзяваліся, што над Волгай ляціць не цуг нямецкіх самалётаў, а вялікі пчаліны рой. Калі такія надзеі ў кагось і былі, то іх марнату цяжка ацаніць. Салдаты рэзка ўпалі долу. Некалькі «месершмітаў» абрынулі на нашу і на іншыя баржы кулямётны агонь. Я, як стаяў, так і застаўся на сваім месцы. Кулі раз’юшана свісталі побач са мной. «Дурніца! Кладзіся давай! Заб’юць жа!» – хтосьці закрычаў у мой бок. Але свінец па-ранейшаму абмінаў мяне – у той самы час, як у многіх маіх сутаварышаў забіраў жыццё.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 47

Для адкрытага ўроку я загадзя аздобіў дошку раздрукоўкамі розных фатаграфій часоў Сталінградскае бітвы. Асобна на адмысловым драўляным штатыве, які мы з Мятлікавай жартаўліва называлі шыбеніцай, вісела адпаведная гістарычная карта. Разгорнуты план урока з дакументамі ляжаў на стале. Я хадзіў па яшчэ пустой аўдыторыі і цепліў спадзеў, што ўрок праляціць хутка і незаўважна, а яго далейшае абмеркаванне будзе зведзена да фармальнасцяў. Разам з тым мяне не пакідала думка, што на ўроку могуць пачацца некантраляваныя працэсы. Я нават дзівіўся, чаму так доўга мяне нікуды не завіхурвала.

«Калі я аднарог, то, паводле легенды, цуд можа выклікаць толькі цнатлівая дзяўчына, – даймалі мяне думкі. – Можа, ліміт цнатлівасці скончыўся? Можа, новая віхура немагчымая? Але чаму тады доўжыцца чарада нез’яснімшчыны? Чаму мне сніўся Селезень? Усё гэта не проста так. Я мушу быць гатовым не дацягнуць да канца гэтага ўрока».

Ненаўмысля я пакратаў у кішэні цацачны пісталет, расплаўленую рулю якога надоечы давялося падправіць спадручнымі сродкамі. У мяне не было ніякага канкрэтнага разліку, але пісцік на ўсялякі выпадак быў усё-ткі прыхоплены. «Калі не спатрэбіцца ў ролевай гульні, дык хоць Зінаіду Львоўну папужаю», – голасна рассмяяўся я, палічыўшы свой жарт удалым.

У класе збіраліся вучні майго 11 «А» і госці – Мятлікава, Келдышава, Данцова. Я ветліва ўсміхаўся ўсім і зычыў асалоды ад будучае дзеі. Пасля званка на ўрок я хутка справіўся з традыцыйным арганізацыйным момантам і агучыў назву новай тэмы.

– Пасля паражэння нямецкіх войскаў пад Масквой у выніку бітвы канца 1941 – пачатку 1942 года быў развенчаны міф аб непераможнасці гітлераўскіх войскаў, – пачаў я. – Чырвоная Армія адкінула праціўніка на 100-200 кіламетраў ад ранейшай лініі фронту. Аднак моц нямецка-фашысцкіх узброеных сілаў не была цалкам зламана. Адольф Гітлер і яго хеўра прагнулі рэваншу. Погляды нацысцкага кіраўніцтва былі скіраваныя ў паўднёвыя рэгіёны Савецкага Саюзу. Адным з важных стратэгічных аб’ектаў, які гітлераўцы планавалі захапіць, стаў горад Сталінград.

(Чытаць далей)
u96
Фэст экскурсаводаў – 2016. Гомель

Інфармацыя актуальная для гамяльчан і гасцей горада, хто мае час і натхненне прыйсці 23.04. а 14-й гадзіне да "Паляўнічага дамка" (Пушкіна, 32), адкуль я пачну сваю экскурсію.

Цягам дзвюх гадзін мы пройдземся па добра знаёмых сцежках, пагружаючыся ў нечаканы кантэкст, бо гаворку павядзем пра адлюстраванне Гомеля ў літаратурных творах. Па спасылцы можна запісацца на экскурсію, каб парадаваць не толькі мяне, а і арганізатараў фэсту. Калі ж завітаеце без запісу, паверце, ніхто вас гнаць не будзе.

Меркаваны маршрут: Паляўнічы дамок - Парк - вул. Камісарава - Набярэжная - вул. Пралетарская - плошча Леніна - вул. Працоўная - вул. Камунараў - вул. Ланге - вул. Пушкіна.

Зарэгістравацца на экскурсію на сайце Фэста экскурсаводаў.
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 46

Пра нападнікаў я стараўся не думаць. Усё адно мне было не пад сілу вызначыць, кім яны былі і ад чаго патрабавалі адмовіцца. Паведамляць пра інцыдэнт у міліцыю не меў жадання. Усё адно міліцыя мусіла б перадаць справу ў рукі КНАКС. А цягнуць КНАКС у заведамую, як мне здавалася, бытавуху было для мяне нерэальна смешным, як клубні бульбы на засохлай смакоўніцы. Трохі я думаў пра Цыпіну і яе магчымую рэакцыю на мае словы. Хацелася верыць, што рэзанне праўды-маткі тупой бензапілой па-баластоўску здолела яе хоць крышачку закрануць. Зрэшты, я не атрымаў асалоды ад вербальнай помсты. Думалася, калі Настасся і пракручвала ў памяці мае фразы, то толькі для таго, каб сказаць: які ж ён вырадак, гэты Скіргайлавіч. Калі з яе вачэй і пырснулі слёзкі, то ў кампаніі былых аднакласнікаў, настаўніка фізікі і наццаці літраў вогненнай вады, дзяўчына проста абавязана была кінуць дурное і цешыцца жыццю паводле ўсталяванай праграмы.

Пасля вечара сустрэч выпускнікоў колькі начэй запар мяне дратавалі кашмары. З ранейшых выпадкаў яны зазналі мадыфікацыю. Цяпер нябачная хімера дазваляла сабе сесці не толькі на мае грудзі, але і на твар. Адчуванне, што галава плюшчыцца пад невытлумачальным цяжарам, скаланала мой сон, але не давала прачнуцца. Каб прачнуцца, я павінен быў закрычаць, што мне абсалютна не давалася. На нейкім этапе супрацьстаяння з хімерай я рабіўся дужа гарачым і намагаўся скінуць з сябе коўдру. Коўдра не злятала. Але з’яўляўся неверагодны холад напару з ветрам, які абдзімаў мае цела і варушыў непадымнае для мяне покрыва, нібы сцяг ці ветразь.

Яшчэ колькі начэй я пакутаваў ад банальнае бессані. Гэтая банальнасць вяртала мне мае мяшкі, апухласць твару і ляноту галіцца зранку. Маім таленавітым вучням быў самы час маляваць шаржы з вожыкам прывязаным мне на падбароддзе ці помпай, якой я накачваў свой твар. Але за знешні выгляд я атрымліваў не толькі ўнікальныя ўзоры школьнага жывапісу, а яшчэ і ўшчуванні ад Данцовай. Яна імпэтна папікала мяне, заяўляючы, што сваім абліччам не толькі ганьбую высокае званне педагога, але і падаю вучням вельмі кепскі прыклад. Маіх тлумачэнняў Зінаіда Львоўна і блізка не хацела слухаць. «Трэба мець сілу волі і пераступаць праз уласнае гультайства», – рэкамендавала яна і наўздагон нагадвала, што чакае майго адкрытага ўрока. Я абяцаў ёй і сілу, і волю, і нават скачкі з шастом праз гультайства. Абяцаў адно для таго, каб хутчэй збегчы ў свой пусты кабінет, укласці цяжкую ад недасыпання галаву на стол і падрамаць хаця б якіх трыццаць-сорак хвілін збольшага без хімераў.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 45

Марына Нарымунтаўна, занятая творча-папяровым вэрхалам выхаваўчае работы, мой сум амаль не заўважыла. Адно спытала: «Чаго такі кіслы?» і паабяцала, што неўзабаве ўзбадзёруся на вечары сустрэч выпускнікоў. Я быў перакананы, што мяне чакае гаротная доля шчаслівага вядоўцы гэтага штогадовага мерапрыемства. Аднак Любартава таропка супакоіла, сказаўшы, што весці будуць дзеці, а мне трэба будзе толькі праспяваць. «І ад дзяжурства на першым паверсе аўтаматычна вызваляешся, – паведаміла яна. – Бачыш, як выгодна? Вельмі нават». Адмаўляцца было няёмка, нават у тым разе, калі б пасля выступу мне давялося дзяжурыць у школьных сутарэннях ці на гарышчы. Мы ўдакладнілі рэпертуар, і я пайшоў рыхтавацца маральна і натуральна.

Вечары сустрэч выпускнікоў для мяне заўсёды былі нечым загадкавым. Зазвычай іх наведвалі дзве катэгорыі былых вучняў: тыя, хто толькі-толькі пакінуў школьнае гняздо, і тыя, хто з гэтага гнязда зляцеў даўным-даўно. Не абыходзілася без асобных заўсёднікаў, якіх гналі ў школы не згадкі дзяцінства і прыступы настальгіі, а гарэлачныя градусы. Сустракаць такую стракатую аўдыторыю і ладзіць для яе канцэрт – задача не з самых лёгкіх. Але Марына Нарымунтаўна па-майстэрску спраўлялася з ёй, чым выклікала агульную павагу і захапленне. Я пры ўсіх маіх творчых цнотах ніколі б не здолеў стачыць праграму, якая б глядзелася гарманічнай і для выпускнікоў рознай шэрсці, і для простага абываталя, які б выпадкова стаў сведкам гэтага відовішча. Я мог быць толькі адной са шматлікіх шрубак, што разам давалі праграме магчымасць працаваць.

Зрэшты, мяне турбавала іншае. А менавіта тое, як на мяне адрэагуе зусім канкрэтны чалавек. Настасся Цыпіна. Мяне не цікавіла рэакцыя паснатварых шчыглоў, якія і праз пяць гадоў працягвалі крыўдаваць на свае нізкія адзнакі. Мяне не пераймала фанабэрыя маменькіных сынкоў і дачок, якія ўраблялі насамі школьную столь, не жадаючы бачыць ува мне чалавека. Мяне пакідала абыякавым цэлая плойма народу. Але толькі не Цыпіна. Ужо ж перад ёю я абсалютна не жадаў выглядаць ні сумным, ні душэўна прыгнобленым. Давялося рыхтавацца. Састрыг свае зімовыя патлы. Стараўся класціся раней спаць, каб пазбыцца ад легендарных падвочных мяшэчкаў. У дзень «Х» ахайна выпрасаваў свае чорныя ў ледзь прыкметную палосачку порткі і цёмна-сінюю кашулю. Und so weiter, und so fort, абы толькі добра глядзецца.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 44

Я паспрабаваў высветліць у Алісы, ці не пісала яна свайго жадання для Дзеда Мароза. Дзяўчына аднеквалася і казала, што ведала пра гэтую гульню-пастку, таму нічога не пісала. На маё пытанне пра магчымую прычыннасць Андрэя Дастаеўскага да выхадкі з лялькамі яна таксама нічога пэўнага не сказала. Мне станавілася кепска ад думак пра ўсё гэта. Ад граху далей я вырашыў занурыцца ў працу. Калі ўжо з’явіўся зранку ў школе, то дадому цягнуўся не раней за восьмую гадзіну вечара. Каб быць пастаянна нечым занятым. Урокамі. Дадатковымі заняткамі. Праверкаю самастойных работ і сшыткаў. Падрыхтоўкай да адкрытага ўрока…

Почасту мне здавалася, што вытрымаць гэты рэжым будзе немагчыма. Алесь Альхімовіч, бачачы маю татальна знясіленую фізіяномію, прапаноўваў прайсціся ў актавую залу і выплюхнуць усе свае эмоцыі спевам. І я спяваў. Спяваў, як апошні рамантык зямлі беларускай. Спяваў, як чалавек, для якога музыка і песні былі адзінай праўдзівай рэчаіснасцю, дзе можна было схавацца ад болю, клопатаў і згрызот. Як і раней, дзверы залі раз-пораз адчыняліся. Зазіралі і азараліся ўсмешкамі і калегі, і вучні. Некаторых вучаніц Хімыч з цяжкасцю праганяў, каб не перашкаджалі маэстра Баластоўскаму распявацца.

Дастаеўскі паводзіўся, як і звычайна. Ніякіх слядоў яго канспірацыйнай дзейнасці я не здолеў адшукаць. Ён па-ранейшаму змагаўся за справядлівасць, тлуміў мазгі ўсім настаўнікам і па-дурному жартаваў з аднакласнікамі. Апошняе, калі я рабіўся гэтаму сведкам, вызвервала мяне найбольш. Вырас да неба, а дурань, як трэба – прымаўка, што цалкам адпавядала яго выбрыкам. Аднойчы ў сталоўцы, замест таго, каб мірна спажываць калорыі, Андрэйка ўспомніў, што такое катапульта, і стаў у якасці яе выкарыстоўваць відэлец, раскідваючы ім рыс. Пеця Андропаў і іншыя хлапцы ўраз пачалі паўтараць за сваім сябручком. Гэта пры тым, што я знаходзіўся не ў марсіянскай Кідоніі, а літаральна ў іх за спінамі. Мне каштавала не малых высілкаў, каб стрымацца і не адмераць Андрэю добрага плескача. Але ўключыць сірэну мне нічога не перашкодзіла: «Ды вы што, падшпаркі жаўтадзюбыя, зусім страх пагублялі?! Што вы сябе, як свінні тыя паводзіце?! Давайце ежце хутчэй, а то так зараз накармлю, што мамкі па рэштках зубоў не апазнаюць!!!». Натуральна, я не меў права выказваць пагрозы такога кшталту. Але мяне несла і гнала ў чорную далеч, дзе іншых словаў для ўшчування не знаходзілася. Хлапцы суцішыліся, зласліва скасавурыліся на мяне і моўчкі працягнулі абедаць. Андрэй нешта прашаптаў Пецю на вуха. Той сцвярджальна кіўнуў галавой у адказ. Нічога добрага ад гэтых крыўлянняў чакаць не выпадала.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 43

У перайманні з таго, ці не загарыцца, як раптоўныя фатаграфіі, і мая раптоўная сотка еўрыкаў, я дажыў да панядзелка. Надзеі на тое, што ўсё будзе добра давалі выбачальныя sms’кі ад Андрамедавай і Рыбанькі, на якія яны зноў жа не атрымалі ад мяне ніякага адказу. Панядзелкавым ранкам сігнал баявой гатоўнасці наважылася падаць Аліса. Я паціраў далоні ў прадчуванні неверагоднага для большасці вучняў 11 «А» спектакля.

У пачатку ўрока валадарыла поўная цішыня, за якой стаяла звычайнае нежаданне вучняў трапіць на прыцэл падчас маёй гульні ў марскі бой з класным журналам.

– Калі ласка, ахарактарызуйце ідэалогію нацыянальна-вызваленчай барацьбы адной з краін Азіі міжваеннага часу, – цалкам безэмацыйным голасам абвясціў я першае пытанне. – Ёсць ахвочыя? – вучні паапускалі галовы яшчэ ніжэй. – Ахвочых няма. А дарма. Такі шанец добры. Краіну для характарыстыкі самі выбіраеце. Не? Ну, тады да дошкі пойдзе Аліса Селязнёва.

– Я дрэнна падрыхтавалася, – адказала з месца яна, захоўваючы ў вачах змоўніцкі аганёк.
– Па-першае, устань, калі размаўляеш з настаўнікам, – узяў я вельмі строгі тон. – А па-другое, мы зараз разам разбярэмся, наколькі дрэнна ці добра ты насамрэч падрыхтавалася. Ідзі да дошкі.

Вучні неўразумела пераглядаліся. «Пасварыліся», – чыталася на вуснах Леры Булатнікавай. Аліса паднялася. Змоўніцкі аганёк у яе вачах зрабіўся больш цьмяным. Цяпер у іх адчуваўся недавер напалам з дакорам.

– Пра якую ідэалогію якой краіны ты хочаш расказаць? – удакладніў я, калі Селязнёва ўжо стаяла побач з настаўніцкім сталом.
– Яна толькі пра Індыю можа, бо абажае індыйскае кіно, – пасмялеў Дастаеўскі і нават паспрабаваў запець голасам тыповай кінематаграфічнай індыянкі.
– Андрэйка, не дурэй-ка, а вазьмі аркуш паперы і зрабі параўнаўчы аналіз пяці прынцыпаў Сунь Ятсена з ідэалогіяй кемалізму, – вырашыў пакараць яго пісьмовым заданнем я. – А калі будзеш пярэчыць, пастаўлю два нулі.

Той забурчаў, але за працу ўзяўся.

– Ну, што Аліса? Як называецца ідэалогія нацыянальна-вызваленчай барацьбы Індыі міжваеннага часу? – спытаў я і зірнуў на яе.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог”. Раман. Адцінак 42

Экспертыза не знайшла ў паўзакінутым памяшканні фабрыкі цацак ніводнага следу, які б сведчыў пра тое, што ў тую ноч там быў хтосьці яшчэ, апроч мяне. Ніводнага свежага адбітка пальцаў, акрамя маіх. На вяроўках, што апярэзвалі мае рукі і ногі, адбіткаў не было ўвогуле. З іншага боку эксперты адназначна заключылі, што сам сябе я звязаць не змог бы. З маіх рэчаў нічога не прапала. У маім гаманцы знайшоўся квіточак аб набыцці сотні еўра ў абменніку на Сухакаменскім рынку. Банкноту адпаведнай вартасці следчыя адклеілі з рукі лялькі і вярнулі мне. Адмаўляцца ад грошай я не стаў. Мяне праверылі на ўжыванне наркотыкаў. Але нічога крамольнага, апрача конскай дозы алкаголю, ува мне не знайшлі.

Агульная карціна вымалёўвалася вельмі цьмянай. Міліцыя скарысталася маімі паказаннямі пра працаўніцу фірмы «Чырвоная архідэя» Вераніку і пачала яе тэрміновы росшук. Вельмі хутка высветлілася, што работніцы з такім імем там ніколі не было. З маіх словаў быў складзены яе фотаробат. На дзень планавалі прызначыць апытанні маіх калег і іншых людзей, якія былі надоечы ў рэстарацыі «Арэса». Аднак міліцэйскі імпэт быў неўзабаве астуджаны – неспадзявана прыбылі людзі з КНАКС і заявілі, што справа пераходзіць пад іх юрысдыкцыю.

З пахмурным скептыцызмам я глядзеў на Сяргея Аляксандравіча Відава-Вошчанку, які на дасвецці прыбыў на фабрыку, каб апытаць мяне. Нічога новага ён ад мяне не даведаўся, хаця ўвесь час напіраў на тое, каб я ўспамінаў самыя дробныя дэталі мінулых вечара і ночы.

– Вы думаеце, што гэтая жанчына належыць да хеўры чорных капачоў ці тых чортавых кангрэгатаў? – з дзіўнай разняволенасцю вырашыў пацікавіцца я.
– Мы маем гэта выясніць, – сувора прамовіў ён, ледзь хаваючы сваю збянтэжанасць. – Вы сапраўды расказалі міліцыі ўсё?
– Так. Адзінае, што мне не зразумела… – я замяўся.
– Што? Кажыце. Гэта можа быць вельмі важна, – схапіўся суразмоўца за маю рэпліку.
– Мне не зразумела, як я мог з ёй займацца сэксам, і не пакінуць па гэтым ні знаку. Эксперты мусілі б знайсці хоць найменшае сведчанне таму.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 41

Прыняўшы ўмоўна прызнанне Стахіевіча, я баяўся думаць, што насамрэч стаяла за здарэннем з лялькамі. Мне прасцей было ўсё спісаць на свавольныя хлапечыя дурыкі, чымся чавіць сябе гнётам подумаў пра тое, што стваральнікі нашай рэчаіснасці трымаюць сваё слова і выжыльваюцца, каб запалохаць мяне. І сапраўды страх разгрызаў мне нутро, заліваючы сэрца кракадзілавымі слязьмі сцюдзёнай вусцішы. Гэта яму ўдавалася толькі таму, што лялькі ў класе выглядалі містычным працягам лялькі з майго дзіўнага глуздадрабільнага сну. Як я ні адганяў ад сябе думкі пра гэта, як ні надрываў сабе жывот ад смеху на ўроках у восьмых класах, у галаве ўсё адно паўставалі абрысы тых чортавых лялек. Не зважаючы на спакусу запіць усе турботныя развагі ладнай мерай алкаголю, я мужна трымаўся. Але зусім не піць на карпаратыўнай вечарынцы было проста немагчыма.

Ужо збіраючыся на вечарынку, я ледзьве паходаў у сабе жаданне крукнуць на дарожку для смеласці. Паехаў цвярозым. У аўтобусе ўбачыў Кіру Краўзэ і Ніну Дарошку з невядомымі мне хлапцамі. Змагаючы ў сабе няўцямнае пачуццё падобнае на рэўнасць, я адвярнуўся ад іх. Дзяўчаты былі так захопленыя чыкіліканнем са сваімі кавалерамі, што папросту мяне не заўважылі. Па вялікім рахунку, нават, калі б я стаў перад імі вытанцоўваць, то, хутчэй за ўсё, так і застаўся б для іх няўгледкаю. У тыя хвіліны я ненавідзеў сябе чорнай нянавісцю самых лютых цароў-каралёў. Ненавідзеў за змяшаныя пачуцці і няўменне ўспрымаць рэчаіснасць як належнае. Я таропіўся на руханне «гармоніка», які злучаў абедзве часткі аўтобуса, і ўяўляў, што ён – «гармонік» – вось-вось заіграе калядку, а пасажыры дружна падхопяць знаёмы матыў:

Я каза-дзераза.
Я з Масквы прыехала.
Дайце талер, дайце два,
Каб назад паехала.


Але і заіграў, і заспяваў толькі мой мабільнік.

Дзіва дзіўнае, што ў аўтобуснай гамарні я здолеў пачуць сіплагалосага пана Самсунка. Прыйшла sms’ка. «Няўжо ад Алісы?» – бліснула ў галаве здагадка.


(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 40

Наступным днём Дзяніс Давыдавіч пераняў мяне ў вестыбюлі і разам з прывітаннем прамовіў:

– Віншую.

Ведаючы якія навіны і жарты можа прыносіць ён, я трохі зніякавеў і замаўчаў у чаканні малапрыемнага працягу. Іскаліеў заўважыў маю здранцвеласць і па-бацькоўску пахлопаў мяне па плячы:

– Ды супакойся ты, Эрнесцік, усё добра. Пра твой подзвіг сёння «Галацічаскія ведамасці» напісалі. Вось так. Быў ты папулярным у нашай школе і на раёне, а цяпер выходзіш на гарадскі ўзровень. Дзяўчаты будуць на вуліцы пазнаваць, аўтографы прасіць будуць, на шыю кідацца. І не толькі на шыю…

– Ай, Давыдавіч, ніхто мяне пазнаваць не будзе. Дзяўчаты чытаюць «Cosmopolitan» ці якую «Лизу», калі яна яшчэ ёсць. Але там пра мяне ніколі не напішуць, – скептычна азваўся я.

– Вось чаму ты не можаш проста радавацца сваім жа ўласным поспехам? Заўсёды прыдумваеш нейкія адгаворкі. Во ўжо ж сапраўдны беларускі менталітэт! Як пра аднаго прафесара-беларуса расказвалі. Атрымаў ён прэстыжную міжнародную прэмію за свае навуковыя распрацоўкі. Здавалася б, – радуйся, скачы да столі, прачніся і спявай. Дык не ж! У яго пытаюць на радзіме: «Як вашы справы?», а ён у адказ: «Ну, вы ведаеце, магло быць і лепей». Так і ты. Дык жа кідай дурату і святкуй. Маладзіцу якую прытулі. А то вечна толькі чырванееш ад правільных дзядулевых пытанняў.

Я не стаў уступаць з ім у дыскусію, наперад уяўляючы яе бясплённасць. Мая бязраднасць, калі і была нейкім чынам звязаная з беларускім менталітэтам, то толькі часткова. Гэта я ведаў даўно. Ветліва кіўнуўшы старэйшаму калегу, я пабег на ўрок да свайго 11 «А» класа.

Як стракаты цыганскі табар, мае вучні гуртаваліся каля замкнутага кабінета і пры калідорных падваконнях. Бальшыня з іх гультаявата віталася са мною. Хтось рабіў выгляд, што мяне зусім няма. Але я нічуць не пачуваўся Валянцінам Акудовічам і нагадваў пра сваю прысутнасць шаблонным гумарам чырвонаармейца часоў савецка-польскай вайны. Кагосьці з адзінаццацікласнікаў гэта весяліла, кагосьці злавала, што можна было заўважыць па зморшчаных, нібы старыя тульскія гармонікі, насах і адмысловым змяіным шыпенні. Мяне гэта і цвяліла, і натхняла на рэпрэсіўныя захады накшталт класічнай калонкі нулёў у журнал.

Пад камплімент Касі Вядзёркінай «Які ў вас добры парфум» я нарэшце адамкнуў дзверы і запрасіў усіх заходзіць. Першымі ў кабінет увайшлі дзяўчаты, і праз лічаныя імгненні пачуўся перапуджаны крык адной з іх. Крычала, вылятаючы з класа, ціхоня Карына Кляшторная. Мне падумалася, што нехта з аднакласніц мог неяк недарэчна з ёю пажартаваць. Але раней такога ніколі не прыкмячалася. Значыць, прычына была ў іншым. Астатнія дзяўчаты не крычалі, але па іх галасах і зместу рэплік можна было зрабіць выснову, што ўнутры нас чакае нешта нядужа прыемнае.


(Чытаць далей)
u96
Гомельскі культурна-гістарычны кантэкст і масавая культура

Вывесіў тэкст свайго выступу на закрыцці канферэнцыі "Пошук" (снежань 2015 г.). У ім трошкі развагаў аб прычынах гомельскай няўважнасці да аблічча горада і, шырэй, да культурна-гістарычнай прасторы.

Фрагмент:

Гомельская няўважнасць да аблічча свайго горада сама па сабе можа быць “историйкой”. Большасць гомельскіх мастоў безыменная. Востраў на рацэ Сож каля Старой Валатавы безыменны. Большасць гомельскіх мікрараёнаў маюць безаблічныя нумарныя назвы.

– Дзе сустрэнемся? – пытаецца хлопец у дзяўчыны.
– Дзе-небудзь у цэнтры, – адказвае тая.
– Добра. Давай каля помніка Кірылу Тураўскаму, – называе арыенцір хлопец.
– А дзе гэта? – няўцямна ўдакладняе дзяўчына, і абазнанаму кавалеру даводзіцца цешыцца ўжо хаця б таму, што яна не спытала: “А хто гэта такі – той Кірыла Тураўскі?”.

(Чытаць цалкам)
u96


Зімовыя вакацыі скончыліся. Раненька я прыехаў у школу, каб начапіць сабе на грудзі бэйдж і стаць на дзяжурства па вестыбюлю. Ніхто асабліва не спяшаўся. Ні з вучняў, ні з настаўнікаў. На маё здзіўленне не было ў звычайны час і Алісы. Я глядзеў на лёгкі снег, што падаў за вакном, і пачынаў непакоіцца. З’яўляліся дзеці з малодшых класаў. Мітусіліся бацькі першакласнікаў. Паціху сталі падыходзіць і старшакласнікі, наракаючы на непрацягласць канікул і гэты чортавы дзень, калі трэба зноў перціся ў школу.

Хвілін праз дваццаць пасля майго заступлення на дзяжурства нарэшце з’явілася Селязнёва. Як заўсёды у такіх выпадках, яна няпэўна ўсміхнулася і бязмоўна пайшла здаваць рэчы ў гардэроб. Гэтая няпэўная ўсмешка адначасова азначала і прывітанне, і выбачэнне, і не трэба задаваць лішніх пытанняў. Я стаяў каля вакна, разважаючы, падыдзе яна да мяне ці адразу пабяжыць на сваю любімую фізіку. Яна падышла.

– Ну, як дагулялі канікулы, Эрнест Скіргайлавіч? – задала яна самае звычайнае вучнёўскае пытанне, якое толькі можна задаць у першы паслявакацыйны дзень.
– Жахліва, – прамовіў я, не зводзячы з яе вачэй. – У мяне згарэў манітор, да мяне заляцалася нялюбая мне каляжанка, мяне білі маланкай і спрабавалі зацкаваць шалёнымі варонамі.
– Ого! Гэта ўсё праўда ці ты проста іранізуеш, бо крыўдуеш на мяне? – перайшла на шэпт Аліса.
– Святая праўда, якая сёння абрасце грахамі хлусні, – я не надта паказваў суразмоўніцы тое, што не крыўдую на яе. Гэта ёй не спадабалася. Яна паціснула плечукамі, працадзіла скрозь зубы: «Ну, як сабе знаеш» і хацела сыходзіць.
– Пачакай, – спыніў яе я. – Раскажы лепш, як твой адпачынак у Раўбічах. Ці дзе ты там была.
– Нідзе я не была, – з сумам у голасе прызналася Аліса. – Усё адмянілася ў самы апошні момант.
– Гэта з-за Дзімы? – мне ніяк не ўдалося ўстрымацца ад пытання наўпрост.

Селязнёва збіралася нешта выдаць у адказ, але ў той самы момант з’явіўся Андрэй Дастаеўскі, які павітаўся і адразу ж з’едліва спытаў у сваёй аднакласніцы:

– Дабралася з камфортам? Класныя тачкі ў тваіх чувакоў. Дзе ты толькі з імі ўсімі знаёмішся?

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 38

Увечары пасля сканчэння конкурсу мне патэлефанаваў Руслан Альгердавіч і падзякаваў за зладжаныя дзеянні ў час надзвычайнага здарэння. Яму ўжо не толькі паведамілі пра тое, як я лавіў варон, але і рэкамендавалі прэміраваць мяне ў памеры трох акладаў. «Так што будзе табе за што тую тваю рэч набыць», – абнадзеіў дырэктар. Гэта было прыемна, але без моніка, а значыць і без інтэрнэту, трэба было сядзець яшчэ дзён дваццаць. Я думаў пра сеціва, як алкаголік пра новую пляшку гарэлкі. Я нават збіраўся ў інтэрнэт-кавярню, але разважыў, што не наеўшыся, не наліжашся і ад сваіх збіранняў адмаўляўся.

Зняўшы з карткі ўвесь налічаны аванс, трохі менш за яго палову я канвертаваў у еўра. Сума была смешная для любога немца ці француза. «Ад нашых заробкаў плачуць камяні», – згадаў я народнае настаўніцкае выслоўе з нашых краёў. Але камяні не плакалі. Не плакаў і я, хаця студзеньскі вецер і дым з комінаў кандытарскае фабрыкі «Барсум» спакушалі мае слёзныя залозы. На рэшту авансу былі аплочаныя камунальныя паслугі і набытая пляшка гарэлкі «Потешный московитъ» на бярозавых бруньках. Я не мог ісці да Белікава з пустымі рукамі.

– Выбачай, дружа, грошай зараз з жабіны прыгаршчы, – адразу папярэдзіў я Яна.
– Ну, нічога. Калісьці і наш бог праспіцца, – супакоіў ён мяне.– Бульба ё, сала з прорасцю ё, гуркі салёныя знойдуцца. Табе такі набор пасуе?
– Тое, што трэба, дзядзька, – ухваліў я прапанову, ужыўшы стары вытокаўскі зварот.

Пакуль бульба лупілася і варылася мы абмяняліся беглымі свецкімі навінамі пра жыццё-быццё: ён пра дысертацыю і студэнтак, я пра класнае кіраўніцтва і вучаніц. Пачынаць гаворку пра Апалінара Ідэльфонса Селезня, дарма што мне дужа карцела, не сталі пакуль не спражыліся добрыя скваркі з яешняй і не была выпіта першая чарка. Толькі пасля таго, як мы кульнулі і нетаропка закусілі, Ян сам без нагадвання пачаў апавядаць.

Паводле яго словаў звестак пра Апалінара Селезня захавалася вельмі мала. Паходзіў ён са шляхецкай сям’і сярэдняга дастатку, апалячанай, але не настолькі, каб цалкам выракчыся разнастайных праяў тутэйшасці. Многія лічылі яго дзіваком. Не толькі за тое, што ў побыце і часцяком у грамадскім жыцці выкарыстоўваў беларускую мову (да таго ж не простанародную, а літаратурную часоў Вялікага княства Літоўскага!). Лічылі яго дзіваком за тое, што сялян сваіх вызваліў яшчэ да маніфеста яго імператарскай вялікасці Аляксандра ІІ, выкарыстоўваў наёмную працу і жыў з таго, што здаваў зямлю ў арэнду. У дадатак да гэтага суседзяў і некаторых гараджан неверагодна бянтэжылі і выклікалі нядобрую пагалоску псеўданавуковыя погляды Селезня.

– Псеўданавуковыя з гледзішча тагачасных абываталяў з ускраіны Расійскай імперыі? – парупіўся ўдакладніць я.
– Не, не толькі з іх гледзішча, – вырашыў захаваць інтрыгу мой суразмоўца.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 37

Раздумваючы аб сэнсе сну, я збіраўся ранкам у чужую школу. Выразнасць высненага не давала мне спакою. Чаму мне ўсё гэта прыснілася? Ад маёй стомы і стрэсаў, якія перавандравалі са старога года ў новы? Ці ўсё-ткі Вялікія Праграмісты каралі мяне за тое, што я не адмовіўся ад паспалітавання з Алісай і ад далейшага расследавання ўсёй чарады фенаменальных падзей, якія давялося перажыць мне за апошнія месяцы? У галаве нічога не хацела парадкавацца. Давялося плюнуць на роздумы, гладка пагаліцца, уздзець гарнітур і з’ехаць у мікрараён Старое Котлішча.

Будынак школы, якая прымала фінал конкурсу «Настаўнік года», быў блізняткам будынку школы, дзе працаваў я. Дзіўнае пачуццё агортвала мяне ў межах да амарокі знаёмай планіроўкі, але з радыкальна іншым аздабленнем і напаўненнем інтэр’ераў. Словам, месца было адначасова і знаёмым, і незнаёмым. Падумалася, што такое бывае ў снах ці кампутарных гульнях. Ад гэтай думкі мне зрабілася млосна. Але я трымаў сябе, бо зайшоў у канцылярыю, каб спытаць, куды кіравацца вядоўцам. Маладая сімпатычная сакратарка хацела мне ўсё растлумачыць, але на мой голас з кабінету выйшла дырэктарка і патлумачыла сама. Яна глядзела на мяне з прыязнай усмешкай, нібыта вітала патэнцыйнага зяця.

Далей ад граху я рушыў на трэці паверх, дзе меўся знайсці актавую залу, куды скіравала дырэктарка. За кулісамі мяне ўжо чакала Алеся. Яна была апранутая ў прыгожую чорную сукенку. Я адважыў ёй камплімент, дарма што гэта было супраць маіх правілаў. Каляжанка ўсміхнулася. Як нічога ніякага. Нібы надоечы нічога не здарылася. Мне гэта вельмі імпанавала, і я не ўстрымаўся ад чарговага ласкавага слова. Рыбанька стала выглядаць шчаслівай, як жанчыны на рэкламных постарах. Можна было лёгка пераходзіць да арганізацыйных пытанняў.

– Нам грымёрку якую-небудзь адшкадавалі? – спытаўся я.
– Не. Носік я падпудрыла ў настаўніцкай. Вусны падмалявала тут. Ты хочаш сабе штось падпудрыць? – дазволіла яна сабе каліўца дураслівай іроніі.
– Не. Я хачу зняць боты і абуць чаравікі. Ці яны хочуць, каб вядучы выйшаў да мікрафона ў прасоленых гаўнатопах?
– Можа ты яшчэ шкляначку «Хэнэсі» з лёдам і прастытутку ў нумар хочаш? – панесла яе ў прадказальным напрамку, але ведаючы, што доўга дражніць мяне нельга, дадала: – Я пераабулася проста тут, за кулісамі. А пакунак з боцікамі паставіла вунь у той куток.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 36

Рэпетаваць у той дзень асабліва не давялося. Ветлівая жанчына запрасіла нас з Алесяй у кабінет, усадзіла на крэслы і на пэўны час некуды знікла. Мне было няёмка сядзець у маўчанні. Але тэмаў для размовы з каляжанкай чамусьці ніяк не знаходзілася. Яе наўрад ці зацікавіла б абмеркаванне творчасці Умберта Эка або змест апошніх альбомаў Rammstein. Рыбанька глядзела на мяне, амаль не адрываючыся. Адно што толькі вочы яе раз-пораз заплюшчваліся на імгненне, дазваляючы мне ацаніць сілу ўзмаху яе веек. Праз пэўны час я стаміўся ад мулкасці нашага ўзаемнага бязмоўя і вырашыў зачапіць каляпсіхалагічную тэму.

– У цябе дэжавю бывае? – спытаў я.
– Бывае. Асабліва тады, калі сэксам займаюся, – хітра заўсміхалася яна.

Мне стала зразумела, што працягваць гаворку сэнсу не было. На мой паратунак вярнулася гаспадыня кабінету. Яна была па-ранейшаму ветлівай, але адчувалася, што нешта яе напружвае. Неўзабаве высветлілася прычына гэтаму: нашу частку адказны чалавек прывёз на дыскеце, а яна (ліха яе бяры!) чамусь не чыталася. Я паводзіў сябе сціпла і пра наяўнасць, калі не электроннай пошты, то прынамсі флэшак удакладняць не стаў.

Праз гадзіну сцэнар прывезлі на кампакт-дыску. Усе заўважана павесялелі. Гаспадыня кабінету спадарожна ўносіла патрэбныя праўкі, расстаўляла націскі ў прозвішчах, рабіла акцэнты на тыя моманты, якія маглі быць для нас незразумелымі або спрэчнымі. Потым сцэнар быў выведзены на друк і мы атрымалі па належным асобніку.

– Парэпетуем? – прапанаваў я.
– Сябры, я думаю, што вы прафесіяналы сваёй справы, і ўсё зробіце, як мае быць, без рэпетыцый, – заўважыла гаспадыня. – Проста пачытайце сёння дома некалькі разоў. А заўтра больш канкрэтна зарыентуемся на мясцовасці.
Яна назвала месца і час сустрэчы, нагадала пра парадны выгляд. На тым мы і развіталіся.
Адчуванне няёмкасці абвастрылася. Рыбанька ішла побач са мною і ціхенька, але ўдаленька напявала:

Самое сладкое место на теле
Будем искать с тобой в нашей постели.


Мае мазгі распухалі што ад яе спеваў, што ад намёкаў, якія былі ў іх закладзеныя. Мы выйшлі на вуліцу і як толькі апынуліся каля скрыжавання, я паспяшаўся сказаць каляжанцы: «Да пабачэння».

– Чакай. Куды ты так хутка ляціш? Няўжо анікуды дзевушку не прыглосіш? – з пэўным расчараваннем пацікавілася яна і, як бы мімаходзь, нагадала: – «Агні святога Эльма» блізка…
– Алеся, колькі можна мяне правакаваць? – не стрываў я. – Што за пазіцыя такая, крапаць мне на мазгі? Думаеш, кропля камень точыць? Дык ведай, што не ў гэтым выпадку. Можаш хоць сто разоў сказаць слова «сэкс», але саладзей ад гэтага на сэрцы не стане. Ты для мяне толькі каляжанка. Прывабная. Цікавая. Часам гумарная. Але толькі каляжанка. Разумееш? Я з задавальненнем вёў і буду весці з табой якія заўгодна канцэрты. Але я ніколі не спакушуся на твае чары. Чуеш? Ніколі. Таму кінь, калі ласка, усе гэтыя свае выкруты.
– Але чаму? Я не магу зразумець, чаму ты такі, – без слёз, але досыць узрушана гаварыла Рыбанька. – Усе мужыкі толькі і глядзяць, каб іх пальчыкам пазвалі. А тут за цябе рукамі і нагамі спрабуеш ухапіцца, а ты адбрыкваешся, як конь незацугляны. З выгляду ж нармальны мужчына. Але ж вось сядзіць у табе нешта нейкае. Куленепрабівальнае.
– Ааа, дык ты на мяне кулі рыхтуеш? Стрэльнуць хочаш? – зачапіўся я за яе апошняе слова. – Нічога не выйдзе. Хоць ты цэлы аўтаматны ражок у мяне разрадзі. Калі ж вы ўсе сцяміце, што не дзейнічаюць на мяне вашы кулі. Прабіваюць, але не дзейнічаюць. Хапайся за мяне што рукамі, што нагамі, што губамі. Вынікам усіх гэтых захадаў будзе адно і толькі адно – паражнеча. Змяніць што-небудзь на сваю карысць ні табе, ні тваім канкурэнткам не ўдасца. Калі хочаш, можаш лічыць гэта наступствам ліхога чараўніцтва ці проста маім дуронствам.
– Губамі? – нібыта нічога іншага і не чула, перапытала каляжанка. – А раптам атрымаецца?

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 35

Святочныя выходныя скончыліся. Я прыйшоў у школу, зусім забыўшы, што абяцаўся падрыхтавацца да паседжання метадаб’яднання. Чарговая непадрыхтаванасць пагражала выклікаць у Данцовай каласальную незадаволенасць, якую можна было замерыць толькі ў кілатонах магутнасці не самай маленькай ядзернай бомбы. Давялося нешта прыдумляць проста з моста.
Павітаўшыся з Мятлікавай, я папрасіў яе ўзяць крэйду і вывесці на дошцы тэму. Яна без пытанняў дастала кавалак крэйды і зацікаўлена зірнула на мяне. «Міжпрадметныя сувязі як сродак пазітыўнай сублімацыі фрустрацыйных рэцыдываў негатывацыі навучальнага дыскурсу ў вучняў сярэдняга і старэйшага звяна», – прадыктаваў я з галавы. Галіна старанна запісвала слова за словам, здзіўлена касавурачыся на мяне.

– Ну, ты і намудрыў, – па-сястрынску паўшчувала яна. – Навошта так наварочана?
– Каб у Зінаіды Львоўны раз і назаўсёды адпала ахвота чапляцца да мяне з рознымі прыдзіркамі, – адказаў я.
– Ой, божачкі! Эрнесцік, ды яна і так у курсе, што ты разумны хлопец. І ўся школа ў курсе. Гэта ніхто ў педкалектыве не аспрэчвае. І тое, што ты чалавек настрою, таксама ўсе ведаюць. Вось Зіна і мяркуе трохі падшліфаваць цябе. Хоча, каб ты быў больш самадысцыплінаваным. Каб нягледзячы на асабістыя клопаты, ты ў прафесійным сэнсе быў заўжды на вышыні. Фэрштэйн?
– Франкенштэйн. Не трэба мне ейных напільнікаў і наждакоў. Няхай свайго мужа шліфуе, колькі хоча. А да мяне хай не чапляецца.
– Прывітанне, калегі, – у клас увайшла Данцова з даволі прыязным выглядам і усмешкай. – Хто там да цябе ўжо чапляецца? Нябось, як заўжды, выпускніцы? Глядзі асцярожна, а то акальцуюць цябе, саколіка.
– Дагэтуль не акальцавалі, не акальцуюць і зараз, – максімальна абыякава адрэагаваў я, цешачыся пра сябе, што завуч не пачула, пра што насамрэч перад тым ішла гаворка.
– А як там твая Цыпіна? – ні ў плот ні ў азярод спытала яна і нарэшце кінула позірк на дошку, ад чаго адразу забылася пра пытанне і, ледзьве не прысвіснуўшы выгукнула: – Вось гэта тэмачка! Ты з інтэрнэту яе сцягнуў?
– Не, мне яе Цыпіна ўсю навагоднюю ноч на вушка нашэптвала, – не вытрымаў я, шалеючы ад непрыхаванага недаверу Данцовай. – Тут хоць калі-небудзь перастануць з мяне дурня рабіць?! Зінаіда Львоўна, я да вашага ведама гэта тэмай валодаю дасканала. Мне не толькі тэкст выступу, а нават тэзісы не патрэбныя. Я ўсё выкладу проста так. І зраблю гэта ідэальна. Ці вы зноў пачняце сумнявацца ў маіх здольнасцях?

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 34

Я рэзка прахапіўся з падлогі і разгледзіўся. У пакой урывалася дзённае святло. За вакном павольна падаў снег. У хаце, апроч мяне і кактуса, што стаяў на падваконні, нікога не было. Аднолькава не было і слядоў нядаўняга перабывання кагосьці старонняга. Я нават абнюхаў крэсла і абшарыў падлогу пад ім, ці не засталося паху і попелу цыгары, якую паліў дзіўны незнаёмец. Але і тут мае высілкі выявіліся пустапарожнімі. Тады мне згадаўся сшытак Алёны Караблёвай. На падлозе яго не было. Ён знайшоўся у маім партфелі. Я паспешліва пагартаў яго. Ніякай паштоўкі. Толькі на апошняй старонцы быў старанна выведзены надпіс «Муся». Я збянтэжана паматляў галавой. Выходзіла, што і паштоўка ад Алісы, і зялёнае святло, і старэча з сівой бародкай мне проста прытрызніліся.

Я паглядзеў на гадзіннік. Была дванаццатая гадзіна дня. Я ўключыў кампутар і падлучыўся да інтэрнэту. Вэб-сёрфінг павінен быў мяне супакоіць. Паштовая скрынка не мела новых пасланняў ці апавешчанняў. Блогі або драмалі, або крычалі пра лайно апошняга навагодняга айчыннага тэлем’юзікла. Бальшыня сайтаў, якія я звычайна наведваў, не абнавіліся. Мой сёрфінг ператвараўся ў боль галавы. Да таго ж мяне не пакідалі думкі пра словы прытрызненага незнаёмца і, вядома, пра Алісу. Я плюнуў і пакінуў сеціва.

Дужа карцела патэлефанаваць Селязнёвай. Дрыготкімі пальцамі я набраў яе хатні нумар. Слухаўку на тым канцы паднялі адразу. «Алё», – пачуўся пазнавальны голас маёй вучаніцы. У мяне пацьмянела ў галаве, і я не здолеў выраніць ні аднаго гуку. «Алё, – нязлосна паўтарыла дзяўчына. – Так і будзем маўчаць? Муся, гэта ты? Муся, не маўчы. Не маўчы». Мяне калаціла, але я захоўваў цішу. Нават дыхаць баяўся. «Ну, як хочаш», – аб’явіла Аліса і паклала слухаўку. Пачуліся гудкі. Ім у такт адгукалася пульсаванне ў маіх скронях, па якіх каціліся цяжкія кропелькі поту.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 33

Трыццаць першага снежня я праспаў амаль да гадзіны дня. На дзіва мне нічога не прыснілася. Я быў гэтым вельмі ўсцешаны, бо пасля шасці гадзінаў вісення ў інтэрнэце папраўдзе магло насніцца мех і торба рознага жахоцця. Але ж пашанцавала. І галава нават не гула ад перасыпу і перакулдыку звычайнага рэжыму дня. Новы год быў зусім блізка, амаль на парозе.

У лядоўні павесілася мыш. У кантэйнеры для хлеба ляжала салодкая парачка сухароў. Схапіўшы сухары, я жвава апрануўся і пабег у краму. Па дарозе мне стала смешна, бо злавіў сябе на думцы, што ў юнацтве апошні дзень года я прысвячаў наведванню бібліятэкі. Тупа і бязмэтна. Але гэта быў амаль што абрад. І вось абрад быў парушаны. Стлумлены. Растаптаны. Замест бібліятэкі я шыбаваў у гастраном. Паўкіло вяндлінкі «Імя ружы» узважце, калі ласка. Палачку сыравяленай каўбаскі «Смерць аўтара» пакажыце. Так, будзем браць. А дзе ў вас тут аліўкі? Бляшаначку алівак «Сто год адзіноты», калі ласка. І галоўку сыра «Чужаніца». Хлеб свежы? Напэўна, я вазьму бохан «Пялевінскага» і паўбохана «Павічаўскага (наразнога)». Цудненька. Курынае філе са спецыямі «Хроніка завадной птушкі»? Гэта тое, што трэба! Цяпер сок. Бяром мультывітамін «Гульня ў класікі». Два літры. Не меней. Гарэлачка «Стэпавы воўк». Спакушальна. Добра. Калі не захачу сёння, дык застанецца на потым. Пастаіць не вычхнецца. А вось шампанскага «Невыносная лёгкасць быцця» трэба набыць па-любому. Новы год усё-ткі. І мандарынаў… Як вы кажаце? «Закаханы Шэкспір»? Гатунак ці фірма-экспарцёр? Зрэшты, якая розніца? Давайце кілаграм. І хутчэй на касу, а тады ў кандытарскі аддзел. Спадзяюся, што бісквітны торт з чарнаслівам «Хрыстос прызямліўся ў Гародні» яшчэ не разабралі…

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 32

Калегі ў школе, убачыўшы мяне, пыталіся, куды я быў запрапаў. Мне не хацелася адказваць нават з вельмі прыблізнай верагоднасцю. Таму я нягеглым чынам аднекваўся і хітравата ўсміхаўся, выбудоўваючы слоўныя рэбусы пра горад, заснаваны млынаром. Да таго ж было страшнавата распытваць іх пра акалічнасці майго знікнення пасля нашага святочнага спектакля. Зрэшты, і самі яны нічога такога падазрона казачнага не прыгадвалі. Калег па-сапраўднаму здзіўляла толькі тое, што я з’ехаў без дазволу дырэктара. Міроненка нават намякнуў польскай прыказкай: «Плётка паляціць вераб’ём, але вернецца быком». Але як бы там ні пляткарылі мае калегі, адпускаючы вераб’ёў ці адразу быкоў, іх версіі былі далёкімі ад праўды. Зрэшты, калі б яны бачылі цмока, гэтае відовішча было б успрынятае імі з меншым здзіўленнем, чым тое, што панапрыдумлялі ў калектыве. Разам з тым я мусіў сабе прызнацца, што не ведаю, ці добра тое, што бачыць цмокаў пашчасціла толькі мне. Чамусьці адольвала перакананне, што ні Пеця, ні Андрэй, ні пагатоў кароль Грыша Стахіевіч на цмачыную тэму гаварыць не змаглі б.

Я сядзеў у кабінеце адзін і глядзеў у вакно, аздобленае папяровымі сняжынкамі ды натуральнымі марознымі ўзорамі. Не зважаючы на ўбранне, за шыбкамі даволі выразна бачыліся дрэвы прышкольнага скверу. Яны мерна гойдаліся ад несуцішных нашэптаў ветру. На тоўстай галіне найбліжэйшай таполі сядзеў груган. І хаця я не мог дакладна ведаць, што гэта менавіта груган, язык мой не паварочваўся назваць гэтую птушку крумкачом ці, пагатоў, варонай. Было ў яго абрысах нешта велічнае. Велічнае нагэтулькі, што ў мяне нямеў язык, а мову займала, як перад сконам. Я глядзеў на гругана і не мог звесці вачэй ад няўцямнага захаплення. І толькі падсвядомасць пачынала алярмаваць на ўсю моц, спрабуючы скасаваць маё захопленае здранцвенне. «Не глядзі! Не глядзі! Гэта знак бяды», – гучала аднекуль з мысленчага падмосця. Я міжволі трусіў галавою і ў наладках «Sound Effect» марна спрабаваў паставіць птушачку ў гняздо «Падаўленне голасу».

– Во, дзе ён. Сядзіць. Сіваваронак лічыць, – у раптоўна расчыненых дзвярах пачуўся голас адной з маіх старэйшых каляжанак. – Ты так усё на свеце прасівавароніш. Да цябе госця.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 31

Я ачомаўся ў ранішнім цягніку, які ехаў на Мінск. Не адчуваючы ніводнай сваёй часткі цела, я сядзеў на месцы ў сярэдзіне вагона і цяжка дыхаў. На сценцы каля буфета вісеў рэкламны плакат беларускай чыгункі. Дзяўчаты, адлюстраваныя на ім, вельмі аддалена нагадвалі Зарыцкую і Шчодрык. Мне было страшна глядзець на людзей. Я асцерагаўся паказваць сваё аблічча – распухлае і заскабленае. Я не наважваўся кінуць погляд на ўласныя рукі – крывавыя, з голымі косткамі. Прынамсі, яны мусілі быць такімі ў маім уяўленні.
Побач ішла правадніца і зусім спакойна з прыветнай усмешкай спытала:

– Кавы? Гарбаты? Печыва?
– Мне, калі ласка, шклянку гарбаты «Алах Акбар», шакаладку «Гітлер капут» і маленькі пакуначак карамелі «Ядро Расіі», – спраўна пералічыў я абсалютна бадзёрым голасам і нарэшце адчуў сябе ў сваёй пасудзіне.
– Прабачце, але «Ядра Расіі» ужо няма. Магу прапанаваць «Северо-Западные забавы».
– Дзякуй. Мне і без таго ў маёй казцы забаваў хапіла. Прынясіце гарбату і шакалад.

Правадніца перамяніла ўсмешку з прыветнай на какетлівую і не прамінула пацікавіцца:

– І кім жа вы былі ў вашай казцы? Ці не шэрым ваўком?
Я страпянуўся ад яе словаў і, намагаючыся захоўваць раўнавагу, сказаў:
– Не, я быў звычайным асілкам, накшталт Івашкі Мядзведжага Вушкі.
– Шкада. Я з задавальненнем на такім шэрым ваўку пакаталася б, – прызналася яна і пайшла далей завіхацца з пасажырскімі замовамі.

Я міжволі памацаў свой твар рукамі, спраўджваючы, ці няма на ім ваўчынай поўсці. Поўсці не было. Нават маёй заўсёднай шчэці адшукаць не ўдалося. Я быў паголены гладка, як ніколі. «А што тут дзіўнага? Я ж еду ў сталіцу», – думалася мне. У кішэні завібраваў пан Самсунак. Мабільны аператар віншаваў мяне з Новым Годам і запрашаў паўдзельнічаць у віктарыне. Спачатку мне хацелася адправіць у адказ колькі нецэнзурных словаў. Але разважыўшы, што гэтая паслуга можа быць платнай, адмовіўся ад сваіх гарачкаватых намераў. Мабільнік, зрэшты, не схаваў. Пакруціўшы яго ў руках, я не ўстрымаўся і набраў sms’ку Алісе: «Прывітанне, спячым красуням ад шэрых ваўкоў з сонечнага Мінску». Хвілін праз трыццаць, калі я паспеў ужо паснедаць гарбатай упрыкуску з шакаладам і юрлівым позіркам правадніцы, прыйшоў адказ: «Прывітанне шэрым ваўкам ад ужо толькі сонных красуняў з пахмурнага Галацічаску. А што вы там робіце?». Я ўсміхнуўся. Пытанне мяне прыспела знянацку. «Сапраўды, якое ліха мяне магло пагнаць у Мінск?» – ліхаманкава разважаў я і неўзабаве зразумеў, што еду нарэшце забраць наклад маёй кнігі. У той жа момант я пастанавіў падараваць адзін асобнік Алісе. Але пакуль вырашыў не паведамляць аб сапраўднай мэце майго візіту ў галоўны горад усяе Беларусі: «Я тут па цікавых справах. Потым абавязкова распавяду». Селязнёва на гэта напісала: «Які ты загадкавы» і паставіла смайл. Я ледзьве не скочыў да вагоннае столі ад радасці, чым змусіў правадніцу ў чарговы раз аблізнуцца. «Аліска, нарэшце звярнулася да мяне на «ты»!!!» – цешыўся я, нібы першакласнік, якому суседка па парце не толькі дала спісаць дамашняе заданне па прынцыпах работы сінхрафазатрона, але яшчэ і ўклеіла буську.

(Чытаць далей)
u96
Інфанта і аднарог

Ганна Янкута закранула гендарны складнік майго рамана "Інфанта і аднарог":

"І ўсё ж — што рабіць з усім гэтым, калі маеш справу з творам, галоўны герой якога, настаўнік беларускай школы, ладную частку твора адбіваецца ад заляцаньняў супрацоўніц, школьніц і іншых выпадковых і невыпадковых жанчын? Усе цёткі — ідыёткі, і толькі мая каханая дзяўчына — малайчына, прыкладна так можна акрэсьліць агульны фон заблытаных стасункаў пэрсанажа, які спыняе каня ў галёпе, уваходзіць у ахопленую пажарам хату і ратуе жыцьцё ўсім пакрыўджаным і слабым".

Цалкам тут.
u96
Сяргей Балахонаў. Дзеванькі і шавурма (2015)



Спампаваць увесь альбом + тэксты вершаў (34,54 Мб)

Аднойчы на творчай сустрэчы мяне спыталі: "У вас вершы пра дзевак ды пра дзевак. А пра мову і Радзіму не пішаце?". "А хіба дзеўкі не Радзіма?", — знайшоўся тады я, а значна пазней падумаў, што яны і Радзіма, і чужына, і шавурма. Гэтая сентэнцыя, так ці інакш, адлюстравалася ў вершах альбома меладэкламацый "Дзеванькі і шавурма" (2015, усе трэкі: vk.cc/4tuAmU).

Не толькі цнота з гарэзіяй, як раіў Янка Купала, спрытна намяшаны тут. Тут горыч і сарказм, настоеныя на азяблых кветках помнага лета і гербарыях "Літоўскае метрыкі", разліваюцца па бясчассі гомельскае восені, а масавая культура, прыхапіўшы тоё-сёе з гісторыі і геаграфіі пэўных віртуальнасцяў, фірмова цалуецца з гібрыднаю вайною за феод, спляжанага пустатой сэрца. Сумна ці весела? Адразу адказаць нельга. Трэба слухаць і каштаваць гэтую мяшанку пад рознымі соусамі ўласнае штодзённасці.

Як заўсёды, складаю шчырую падзяку сайту jamendo.com за магчымасць легальна выкарыстоўваць у некамерцыйных мэтах, сабраную на ім музыку, а аўтарам інструменталаў, выкарыстаных мною для альбома — мой нізкі паклон.

Контрверсійных вам уражанняў, шаноўныя слухачы/чытачы.
u96
Інфанта і аднарог. Раман. Адцінак 30

Перабыванне ў казцы надакучвала. Я спрабаваў адмахнуцца ад яе, як ад мухі-ярухі. Лішне казаць, што спробы мае выявіліся дарэмнымі. Казка не проста працягвала атачаць мяне, але і дыктавала свае ўмовы паводзін. Пасля расправы над апошнім цмокам я хацеў адразу ж ускочыць на каня і паехаць па Алісу. Аднак у тую самую секунду прыйшло разуменне, што я не ведаю, дзе яна знаходзіцца. Мне давялося пашкадаваць, што ніводны з цмокаў не быў мной дапытаны наконт каралеўны.

– Але ж недзе ёсць цмачыныя жонкі, – міжволі выгукнуў я.
– Што вы яшчэ прыдумваеце, Эрнест Скіргайлавіч? – насцярожана спытаў Дастаеўскі.
– Абыдземся, брахнейкі, без лішніх пытанняў. Ідзіце да руінаў дома, рыхтуйцеся да далейшай дарогі і чакайце. А мне пакуль трэба нештачкі выведаць, – заявіў я, наперад кулдыкнуўся і коцікам шэрым абярнуўся.

Вучні правялі мяне атарапелымі поглядамі. Я падаўся проці сонца, дзе на даляглядзе вымалёўваліся абрысы трох немаленькіх хат. Там і жылі цмачыныя жонкі. Падбег я да адной хаты. Скочыў у прачыненае вакенца дый стаў слухаць, што тамтэйшая баба лапоча. «Дзе ж той разбойнік Баластоўскі – тыпус коўзкі, што майго мужа са свету звёў? Калі б я ведала, куды ён пойдзе алі куды паедзе, абярнулася б зялёным лугам, і на тым бы лугу стаяла караваць. Лёг бы ён у тую караваць, век бы не прачхнуўся…» – разважала яна.

Усё зразумеўшы, я пабег да другой хаты. Скочыў у прачыненае вакенца дый стаў слухаць, што тамтэйшая баба лапоча. «Дзе ж той лупежца Баластоўскі – тыпус коўзкі, што майго мужанька змардаваў? Калі б я ведала, куды ён пойдзе алі куды паедзе, абярнулася б зялёным садам, і ў тым садзе была б яблыня з залатымі яблыкамі. Паспытаў бы ён хаця б адзін яблык, тут бы і ўмёр!».

Усё сцяміўшы, я паімчаў да трэцяй хаты. Скочыў у прачыненае вакенца дый стаў слухаць, што тамтэйшая баба лапоча. «Дзе ж той здзірца Баластоўскі тыпус – коўзкі, што майго мужанёчка вынішчыў? Калі б я ведала, куды ён пойдзе алі куды паедзе, абярнулася б я ключавой крынічанькай. Як бы толькі выпіў з яе вадзіцы, так бы тойчас і сканаў! І ніколі б не дазнаўся, што князёўна Аліса ў палацы Кашча Бяссмертнага».

Усё скеміўшы, я паспяшаў да Пеці і Андрэя. Тыя, як ні дзіўна, падрыхтаваліся ў дарогу і ў напружанай сур’ёзнасці чакалі мяне. Я абярнуўся назад у чалавека, скочыў на каня і жэстам заклікаў вучняў ехаць следам. Ехалі мы, ехалі і ўбачылі зялёны луг. Уз’ехалі на яго і ўраз усім спаць захацелася.

(Чытаць далей)
This page was loaded Feb 25th 2017, 2:13 am GMT.